A Bunch of Violas, duetten voor 2 altviolen
A Bunch of Violas
ARCO, European String Teachers Association

'Dankbaar en blij zijn wij met de geboorte van...'. Je kent het wel 't zou een tekst kunnen zijn voor een geboortekaartje, waarin ouders de naam van hun nieuwgeboren wereldkundig maken. En deze blijdschap wordt dan natuurlijk gedeeld door de ontvangers van zo'n kaartje; familie, vrienden en kennissen.

Een tikje overdreven is het natuurlijk wel, om de geboorte van een kind met de uitgave van een nieuw boek te vergelijken. Echter, in het geval van een nieuw en écht altvioolboek, gaat deze vergelijking toch een heel klein beetje op. 'A Bunch of violas' is namelijk speciaal voor altviool geschreven en niet een getransponeerde vioolmethode. En zoals met de meeste altviooldocenten weten; zoveel 'pure' altvioolboeken zijn er niet!

In 'A Bunch of violas' staan zes duetten, waarbij de 1e en de 2e altvioolpartij gelijkwaardig zijn. Melodie en begeleiding worden afgewisseld. In ieder duet is één of twee keer ruimte voor improvisatie: één altviool speelt de uitgeschreven begeleiding (meestal een aantal maten met herhaling), terwijl de ander daarop een melodische improvisatie maakt. Daarna draaien de rollen om. Bij ieder duet worden enkele tips en ideeën gegeven over de invulling van de betreffende improvisatie(s).

Wat ik leuk vind aan dit boek, is dat er naast de hierboven beschreven 'melodische' improvisaties ook gedacht is aan andere soorten improvisaties, zoals bijvoorbeeld een sfeerimprovisatie in het derde duet. Hier wordt met effecten als tremolo, ponticello en glissandi gevraagd een winters landschap te laten horen. Uit deze kille en mistige geluiden doemt later de rest van het duet op. Het zesde duet is daarentegen juist een heel ritmisch stuk. Kraakgeluiden en col legno worden gebruikt om een 'funky' karakter te krijgen. De Kraakgeluiden klinken met wat fantasie als het 'scratchen' van diskjockeys en rappers.

De improvisaties kunnen net zo moeilijk gemaakt worden als de techniek den de fantasie van de leerlinge(en) toestaan. Het gecomponeerde deel van de duetten is geschikt voor de leerling die de 1e positie tamelijk goed beheersen (alle vingerstellingen) en die een begin hebben gemaakt met positiespel (t/m/ 3e positie). Een beetje kennis met toonsoorten is handig, maar voor de meeste improvisatie is dit niet strikt noodzakelijk.

Al met al lijkt me dit boek erg bruikbaar binnen de altvioolles. Niet alleen leren leerlingen met dit boel spelenderwijs improviseren, ook krijgen ze middels deze improvisaties inzicht in toonsoorten, structuur van de stukken en het cre‘ren van sferen door gebruik van bepaalde effecten. En daarnaast is 'A Bunch of violas' gewoon een leuk duettenboek!
Bas Egberts, ARCO, European String Teachers Association, juli 2004